Czym jest hawker centre?
Hawker centre to kompleks z wieloma stoiskami z jedzeniem, często na świeżym powietrzu. Nazwa dotyczy hal spotykanych w Hongkongu, Malezji, Singapurze i Indonezji. Powstały jako bardziej higieniczna alternatywa dla ruchomych wózków ulicznych.
Stoiska oferują tanie, zróżnicowane posiłki. Przy stolikach i krzesłach można od razu zjeść na miejscu. Obiekt utrzymuje zarządca, który wynajmuje stoiska sprzedawcom, więc każde stoisko ma własnego najemcę i własne menu.
W Singapurze centra zaczęły powstawać w miastach podczas szybkiej urbanizacji w latach 50. i 60. XX wieku. Często budowano je po to, by ograniczyć niehigieniczne przygotowywanie jedzenia przez nielicencjonowanych sprzedawców.
W Hongkongu stoiska w większości serwują lokalną kuchnię, a egzotyczne dania stanowią mniejszość. Ta zasada dobrze oddaje też charakter singapurskich hal: podstawą jest kuchnia lokalna, a nie eksperymenty.
Gdzie szukać hawker centre w Singapurze?
W śródmieściu na początek warto poznać dwa miejsca: Maxwell Food Centre i Lau Pa Sat. Różnią się budynkiem i atmosferą, ale oba leżą w ścisłym centrum, w obrębie dzielnicy Downtown Core.
| Miejsce | Adres | Charakter |
|---|---|---|
| Maxwell Food Centre | Maxwell Road i South Bridge Road, Tanjong Pagar | nowsza hala po remoncie |
| Lau Pa Sat | 18 Raffles Quay | zabytkowa hala z żeliwną konstrukcją |
Poza centrum hawker centre są częścią osiedli mieszkaniowych, zwłaszcza w dzielnicach HDB. Tam jedzenie z ulicznych stoisk jest zwykłą częścią codzienności.
Więcej o tym, co zobaczyć w mieście, znajdziesz w osobnym tekście o atrakcjach Singapuru.
Maxwell Food Centre: historia i stoiska
Maxwell Food Centre stoi w miejscu, gdzie w 1928 roku otwarto targ Maxwell Market. Budynek postawiono na dawnym chińskim cmentarzu. W 1987 roku przekształcono go w hawker centre, a po remoncie w 2001 roku otwarto go w obecnej formie, z 103 stoiskami.
Pierwsze lata targu nie były łatwe. Wielu najemców zrezygnowało ze stoisk i sprzedawało dalej na ulicy, więc czynsz przynosił niewielkie wpływy. W 1991 roku ogłoszono wyburzenie hali pod nową siedzibę urzędu, ale plany wycofano w 1993 roku, a hala została na miejscu.
Typowe dla tego miejsca są ham chim peng, ngo hiang oraz zupy ziołowe z domowych przepisów. W 2016 roku pierwszym stoiskiem w tej hali, które dostało wyróżnienie Michelin Bib Gourmand, był Tian Tian Hainanese Chicken Rice, prowadzony przez małżeństwo.
Hala leży niedaleko Chinatown, więc po posiłku możesz przejść się po dzielnicy. Więcej o niej i jej świątyniach, w tym o Buddha Tooth Relic Temple, opisuje osobny tekst. Aktualne godziny pracy Maxwell Food Centre podaje oficjalna strona obiektu, więc warto je sprawdzić przed wizytą.
Lau Pa Sat: hawker w zabytkowej hali
Lau Pa Sat, znany też jako Telok Ayer Market, ma historię sięgającą 1824 roku, kiedy w zatoce Telok Ayer stał drewniany targ rybny. Obecny budynek, ukończony w 1894 roku, ma ośmiokątny kształt i żeliwne kolumny sprowadzone z Glasgow. To jedna z najstarszych wiktoriańskich konstrukcji w Azji Południowo-Wschodniej.
W 1972 roku zamieniono go w hawker centre, a rok później ogłoszono go pomnikiem narodowym Singapuru. Nazwa Lau Pa Sat znaczy po hokkien "stary targ".
Hala to dobre miejsce, by zjeść w otoczeniu zabytkowej architektury. Przy wejściu warto zajrzeć na kilka stoisk i porównać je przed wyborem. Aktualne godziny otwarcia Lau Pa Sat znajdziesz na oficjalnej stronie obiektu.
Jakie dania zjeść w hawker centre?
Przy wyborze dań warto zacząć od potraw, które najczęściej pojawiają się w kontekście singapurskich hal:
- Hainanese chicken rice, czyli ryż z kurczakiem po hainańsku, znany z Tian Tian w Maxwell Food Centre
- ham chim peng, danie typowe dla Maxwell Food Centre
- ngo hiang, danie wymieniane wśród specjałów tej samej hali
- zupy ziołowe przygotowywane według domowych przepisów
- fried rice, czyli smażony ryż
- thosai
- mee goreng, czyli smażony makaron
Lista pokazuje, że na jednym stoliku często znajdziesz kilka potraw. Dobrze jest spróbować różnych stoisk, zamiast zamawiać zawsze to samo.
Jak sprawdzić higienę stoiska?
Singapur ocenia higienę stoisk w hawker centre. Wynik 85 procent lub więcej daje ocenę A, a najniższa ocena D dotyczy wyników od 40 do 49 procent. Oceny muszą być wyświetlone na każdym stoisku, więc można je sprawdzić przed zamówieniem.
Od 1987 roku działa system punktów karnych. Sześć punktów karnych skutkuje wysoką opłatą dla stoiska. Za większe wykroczenia, na przykład kontakt brudnych materiałów z jedzeniem, nakładane są osobne kary. Brak wyświetlonej licencji też jest karany.
Warto pamiętać, że w latach 50. i 60. hale miały złą opinię, bo w nich brakowało bieżącej wody, a zdarzały się zwierzęta i szkodniki. Od lat 90. trwa modernizacja hal, a standardy higieny są dziś wyraźnie lepsze. Ocena na stoisku pozostaje jednak najprostszą wskazówką.
Hawker centre czy food court?
Food court to wersja hali w centrum handlowym. Jest w pełni klimatyzowana, a hawker centre zwykle działa pod gołym niebem lub w otwartej przestrzeni. W Hongkongu wiele hal jest klimatyzowanych z powodu dużej wilgotności.
W Singapurze centra należą do trzech podmiotów: agencji NEA, HDB i JTC oraz prywatnych operatorów. Centrami HDB zarządza lokalna rada miejska, a centra JTC działają samodzielnie. Agencja NEA reguluje wszystkie hale należące do HDB i NEA.
W 2020 roku UNESCO wpisało kulturę hawker na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Hale opisało jako wspólne jadalnie, w których ludzie z różnych środowisk spotykają się przy śniadaniu, obiedzie i kolacji.
Ceny dań zmieniają się, więc aktualne stawki w hawker centre i food court warto sprawdzić na miejscu, przy stoiskach, lub w oficjalnych materiałach obiektu przed wyjazdem. Ile wydasz w przeliczeniu na złotówki, warto zestawić z dolarem singapurskim.
Czy jedzenie z hawker centre jest zdrowe?
Dietetyk Tan Kim Fong z National University Hospital wskazuje, że wiele popularnych dań, takich jak fried rice, thosai i mee goreng, ma dużo węglowodanów i mało białka. Kuchnia stawia na smak i sytość, więc łatwo zjeść za mało białka.
Aby zrównoważyć posiłek, wybieraj dania z mięsem, rybą lub jajkiem. Połącz je z porcją warzyw, jeśli stoisko je oferuje. Zupy ziołowe mogą być lżejszą alternatywą.
Nie trzeba rezygnować z ulubionych dań. Wystarczy podchodzić do jedzenia świadomie i nie zamawiać wszystkiego, co na raz wygląda kusząco.
Od czego zacząć planowanie?
Zacznij od wyboru jednej lub dwóch hal w centrum, na przykład Maxwell Food Centre i Lau Pa Sat. Sprawdź ich godziny pracy przed wyjściem, bo mogą się różnić w zależności od dnia.
Następnie wybierz stoiska z dobrymi ocenami higienicznymi, czyli z oceną A. Zamów dwa lub trzy dania, żeby spróbować różnych smaków. Pamiętaj o białku w każdym posiłku.
Oficjalne informacje o centrach, w tym listę hawker centre, znajdziesz na stronie agencji NEA. Dla kontekstu historycznego zajrzyj do ciekawostek o Singapurze.
